23.09.2018, godz.:
rozmiar czcionki domyślny rozmiar czcionki średni rozmiar czcionki duży
Kontrast:
tekstowa
Wieści z PZDRTelewizja WMODR

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności krowy mamki

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności krowy mamki w gospodarstwach uczestniczących w badaniach w ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY”
w regionie Pomorze i Mazury na tle gospodarstw w Polsce w 2007 roku


W ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY” w 2007 roku badano gospodarstwa indywidualne w Polsce z działalności krowy mamki. Prezentowane rachunki wykonano na bazie danych źródłowych zebranych w 33 indywidualnych gospodarstwach rolnych w Polsce w czterech regionach rolniczych, tj. Pomorze i Mazury, Wielkopolska i Śląsk, Mazowsze i Podlasie oraz Małopolska i Pogórze, z czego w 10 gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury. Ocenie poddano poziom produkcji, poniesione nakłady, koszty bezpośrednie oraz dochód w postaci nadwyżki bezpośredniej w przeliczeniu na 1 krowę mamkę.
Za krowy mamki uważa się krowy ras mięsnych i urodzone z krzyżówek z rasami mięsnymi, które są utrzymywane w gospodarstwie do rozrodu i wychowu cieląt do około 6-9 miesięcy po wycieleniu. Mleko stanowi wyłącznie pokarm dla odchowywanych cieląt, a miarą produkcji tej działalności jest liczba i masa cieląt odstawionych od mamek w końcu sezonu pastwiskowego.
W Polsce od kilkunastu lat rozwijany jest kierunek hodowli bydła mięsnego, jako alternatywa dla produkcji mleka. Wg danych GUS w grudniu 2007 roku, w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, krajowe pogłowie bydła było o 2,4% większe. Liczebność grupy bydła pozostałego wzrosła o 2,7%, w tym pogłowie cieląt w wieku poniżej 1 roku wzrosło o 6,9%.
W ostatnich latach, wg doniesień Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, zwiększyło się pogłowie bydła ras mięsnych. Fakt ten potwierdzają dane GUS, w 2007 roku ogółem w kraju liczebność krów mamek to 61,3 tys. sztuk, w stosunku do roku 2006 wzrosła o około 14,5 tys. sztuk. Udział krów mamek w ogólnej produkcji krów w 2007 roku stanowił 2,2%, podczas gdy w 2006 roku - 1,7%.
Przeciętne w badanym zbiorze gospodarstwo posiadało 57,33 ha użytków rolnych (wskaźnik bonitacji – 0,63 pkt.), w tym 17,13 ha zajmowały trwałe użytki zielone (wskaźnik bonitacji – 0,61 pkt.). Były to gleby niezbyt dobrej jakości, dlatego mięsny kierunek użytkowania bydła, jako bardziej ekstensywny, jest w tych gospodarstwach bardziej zasadny niż mleczny.
Średnio w badanym zbiorze średnioroczny stan krów mamek wynosił 9,5 sztuki, natomiast w przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych ich obsada to 17,2 sztuki. Średnia waga cieląt (tzn. młodego bydła rzeźnego) odstawionych od krów mamek wynosiła 199 kg, a cena ich sprzedaży – 6,81 zł/kg. Porównując tę cenę do cen skupu wg GUS, należy stwierdzić, ze w odniesieniu do ceny żywca wołowego (bez cieląt) – 3,94 zł/kg, była wyższa o 72,8%, natomiast do ceny żywca cielęcego – 8,59 zł/kg, była niższa o 20,7%.
Przeprowadzona segmentacja wykazała, że średnioroczny stan krów mamek w gospodarstwach badanych w tych regionach nie różnił się znacznie. Po przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych zróżnicowanie jest większe.
W regionie Pomorze i Mazury średnioroczny stan krów mamek wyniósł 9,2 sztuki, natomiast po  przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych ich obsada to 16,1 sztuki i jest to najniższa obsada niż w pozostałych dwóch regionach rolniczych.
Badania wykazały, że w regionie Pomorze i Mazury waga cieląt odstawionych od mamek usytuowała się po środku w porównaniu z pozostałymi regionami w Polsce i wyniosła średnio 192 kg, natomiast cena ich sprzedaży była najniższa 6,24 zł/kg. Porównując tę cenę do cen skupu wg GUS w odniesieniu do ceny żywca wołowego (bez cieląt) – 3,94 zł/kg, była wyższa o 58,4%, natomiast do ceny żywca cielęcego – 8,59 zł/kg, była niższa o 27,3%.
Rozpatrując koszty bezpośrednie utrzymania krów mamek (łącznie z cielętami do momentu odstawienia) wydatki rolników w regionie Pomorze i Mazury były znacznie niższe 908 zł/1 krowę. Zróżnicowanie poziomu kosztów między skrajnymi regionami było znaczne, bo aż 1,8-krotne.
W strukturze kosztów bezpośrednich koszt wymiany stada wyniósł w regionie Pomorze i Mazury 27,1% i uplasował się na środkowej pozycji w skali kraju, koszt pasz ogółem stanowił 63,5% i ww regionie był najniższy, natomiast pozostałe koszty bezpośrednie – 9,4% (najwyższe spośród 3 regionów). Obliczenia wykazały, że na poziom kosztów bezpośrednich decydujący wpływ miał koszt pasz ogółem, a wśród nich dużą rolę odegrał koszt pasz własnych z produktów towarowych, czyli głównie ziarna zbóż i śruty ze zbóż. Taka sytuacja nie jest zaskoczeniem, jeżeli weźmiemy pod uwagę rekordowe ceny zbóż, jakie rejestrowano w 2007 roku.

Tabela 1
Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana w 2007 roku na 1 krowę mamkę
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

Tabela 2
Nakłady i koszty bezpośrednie utrzymania krów mamek w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)


Tabela 3
Struktura kosztów bezpośrednich utrzymania krów mamek w 2007 roku
w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 krowę)

W regionie Pomorze i Mazury ilościowe zużycie pasz treściwych w przeliczeniu na 1 krowę mamkę kształtowało się na poziomie 281,81 zł (podobnie jak w regionie Mazowsze i Podlasie) i było dwukrotnie mniejsze niż w regionie Wielkopolska i Śląsk. Poniżej prezentuję strukturę zużycia pasz treściwych.


Tabela 4.
Struktura zużycia pasz treściwych w 2007 roku

w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 krowę mamkę)

Pod względem poziomu nadwyżki bezpośredniej uzyskanej na 1 krowę mamkę region Pomorze i Mazury uplasował się na drugiej pozycji z trzech. Głównie przyczynił się do tego najniższy poziom kosztów bezpośrednich (908 zł/1 krowę); należy dodać, ze w regionie tym cena cieląt była najniższa – 6,24 zł/kg, a dopłaty jakie otrzymali rolnicy z racji zaangażowania własnej powierzchni paszowej najwyższe – 538 zł/1 krowę.
Analizując sytuację dochodową krów mamek i odchowu młodego bydła mięsnego, należy wspomnieć również o roli dopłat, tj. płatności uzupełniającej (294,91 zł/ha) i zwierzęcej (438,76 zł/ha). W prezentowanych rachunkach wysokość dopłat została podana na 1 krowę, a kryterium różnicującym była wielkość zaangażowania powierzchni paszowej. Udział dopłat w nadwyżce bezpośredniej był duży i wyniósł 54,5%. W rezultacie dochód w postaci nadwyżki bezpośredniej jaki uzyskali rolnicy osiągnął poziom 986 zł.
Mierniki sprawności ekonomicznej zastosowane do oceny działalności krowy mamki w znacznie szerszym aspekcie opisują proces produkcyjny. Ich wyniki świadczą, że na Pomorzu i Mazurach działalność ta była konkurencyjna względem kosztów bezpośrednich i nakładów pracy ogółem – tabela 5.


Tabela 5
Mierniki sprawności ekonomicznej dla krów mamek w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

Oceniając działalność pod kątem spełnienia kryterium efektywności ekonomicznej, obliczono wysokość kosztów bezpośrednich poniesionych na wytworzenie 1 zł wartości produkcji; na Pomorzu i Mazurach wyniosły one 0,67 zł.
Ocenia się, że w 2007 roku na Pomorzu i Mazurach badana działalność zapewniła pozytywny wynik również na poziomie dochodu z działalności.
Zdaniem ekspertów chów bydła mięsnego to bardzo perspektywiczny kierunek, a Polska ma dobre warunki do jego rozwoju, choćby dlatego, ze wiele hektarów ziemi jest wciąż niewykorzystanych, a wołowina na rynku państw UE jest towarem poszukiwanym. Należy również pamiętać, ze bydło mięsne nie jest konkurencją dla użytkowania mięsno-mlecznego, lecz jest jedynym racjonalnym sposobem najbardziej efektywnego i pełnego wykorzystania niezagospodarowanych użytków zielonych.


                                                                                                                        Opracowała mgr inż. Małgorzata Gąska
                                                                       na podstawie danych IERiGŻ PIB Warszawa Zakład Rachunkowości Rolnej
                                   Źródło: „Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia wybranych produktów rolniczych w 2007 roku”

Ogolnopolska siec zagrod edukacyjnych

Copyright © 2008 - 2018 Warmińsko - Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Zamknij Informacja o przetwarzaniu danych osobowych
Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f RODO informujemy, iż Pani/Pana dane osobowe, przekazane nam za pośrednictwem naszej strony internetowej/formularza kontaktowego lub w inny sposób (np. przesłanie poczty elektronicznej), są gromadzone, przetwarzane i przechowywane w celu prowadzenia korespondencji z Państwem i w celu, dla którego zostały nam udostępnione. Dane osobowe mogą być ujawnione pracownikom lub współpracownikom Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie, jak też podmiotom udzielającym nam wsparcia na zasadzie zleconych usług i zgodnie z zawartymi umowami powierzenia. Informujemy ponadto, że Pani/Pana dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany i nie będą profilowane. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych, prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych lub do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania. Osoba, której dane dotyczą, ma prawo wniesienia skargi do PUODO, gdy uzna, iż przetwarzanie jej danych osobowych narusza przepisy RODO. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji powyższych celów. Pani/Pana dane będą przetwarzane do czasu ustania celu dla jakiego zostały zgromadzone. Administrator Danych Osobowych: Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie ul. Jagiellońska 91, 10-365 Olsztyn Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych - Panią Ewę Janowiak, z którą może Pani/Pan się skontaktować poprzez e-mail: inspektor@w-modr.pl, telefonicznie pod numerem tel./fax: +48 89 535 76 84; +48 89 526 44 39 lub pisemnie pod adres siedziby administratora. Z inspektorem ochrony danych można się kontaktować we wszystkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz korzystania z praw związanych z przetwarzaniem.

Na tej stronie internetowej wykorzystywane są pliki cookies zbierane do celów statystycznych i wykorzystywane do poprawnego działania serwisu www.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki - niedokonanie zmian ustawień przeglądarki jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.