22.11.2017, godz.:
rozmiar czcionki domyślny rozmiar czcionki średni rozmiar czcionki duży
Kontrast:
tekstowa
Wieści z PZDRNewsletterTelewizja WMODR

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności krowy mamki

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności krowy mamki w gospodarstwach uczestniczących w badaniach w ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY”
w regionie Pomorze i Mazury na tle gospodarstw w Polsce w 2007 roku


W ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY” w 2007 roku badano gospodarstwa indywidualne w Polsce z działalności krowy mamki. Prezentowane rachunki wykonano na bazie danych źródłowych zebranych w 33 indywidualnych gospodarstwach rolnych w Polsce w czterech regionach rolniczych, tj. Pomorze i Mazury, Wielkopolska i Śląsk, Mazowsze i Podlasie oraz Małopolska i Pogórze, z czego w 10 gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury. Ocenie poddano poziom produkcji, poniesione nakłady, koszty bezpośrednie oraz dochód w postaci nadwyżki bezpośredniej w przeliczeniu na 1 krowę mamkę.
Za krowy mamki uważa się krowy ras mięsnych i urodzone z krzyżówek z rasami mięsnymi, które są utrzymywane w gospodarstwie do rozrodu i wychowu cieląt do około 6-9 miesięcy po wycieleniu. Mleko stanowi wyłącznie pokarm dla odchowywanych cieląt, a miarą produkcji tej działalności jest liczba i masa cieląt odstawionych od mamek w końcu sezonu pastwiskowego.
W Polsce od kilkunastu lat rozwijany jest kierunek hodowli bydła mięsnego, jako alternatywa dla produkcji mleka. Wg danych GUS w grudniu 2007 roku, w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, krajowe pogłowie bydła było o 2,4% większe. Liczebność grupy bydła pozostałego wzrosła o 2,7%, w tym pogłowie cieląt w wieku poniżej 1 roku wzrosło o 6,9%.
W ostatnich latach, wg doniesień Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, zwiększyło się pogłowie bydła ras mięsnych. Fakt ten potwierdzają dane GUS, w 2007 roku ogółem w kraju liczebność krów mamek to 61,3 tys. sztuk, w stosunku do roku 2006 wzrosła o około 14,5 tys. sztuk. Udział krów mamek w ogólnej produkcji krów w 2007 roku stanowił 2,2%, podczas gdy w 2006 roku - 1,7%.
Przeciętne w badanym zbiorze gospodarstwo posiadało 57,33 ha użytków rolnych (wskaźnik bonitacji – 0,63 pkt.), w tym 17,13 ha zajmowały trwałe użytki zielone (wskaźnik bonitacji – 0,61 pkt.). Były to gleby niezbyt dobrej jakości, dlatego mięsny kierunek użytkowania bydła, jako bardziej ekstensywny, jest w tych gospodarstwach bardziej zasadny niż mleczny.
Średnio w badanym zbiorze średnioroczny stan krów mamek wynosił 9,5 sztuki, natomiast w przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych ich obsada to 17,2 sztuki. Średnia waga cieląt (tzn. młodego bydła rzeźnego) odstawionych od krów mamek wynosiła 199 kg, a cena ich sprzedaży – 6,81 zł/kg. Porównując tę cenę do cen skupu wg GUS, należy stwierdzić, ze w odniesieniu do ceny żywca wołowego (bez cieląt) – 3,94 zł/kg, była wyższa o 72,8%, natomiast do ceny żywca cielęcego – 8,59 zł/kg, była niższa o 20,7%.
Przeprowadzona segmentacja wykazała, że średnioroczny stan krów mamek w gospodarstwach badanych w tych regionach nie różnił się znacznie. Po przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych zróżnicowanie jest większe.
W regionie Pomorze i Mazury średnioroczny stan krów mamek wyniósł 9,2 sztuki, natomiast po  przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych ich obsada to 16,1 sztuki i jest to najniższa obsada niż w pozostałych dwóch regionach rolniczych.
Badania wykazały, że w regionie Pomorze i Mazury waga cieląt odstawionych od mamek usytuowała się po środku w porównaniu z pozostałymi regionami w Polsce i wyniosła średnio 192 kg, natomiast cena ich sprzedaży była najniższa 6,24 zł/kg. Porównując tę cenę do cen skupu wg GUS w odniesieniu do ceny żywca wołowego (bez cieląt) – 3,94 zł/kg, była wyższa o 58,4%, natomiast do ceny żywca cielęcego – 8,59 zł/kg, była niższa o 27,3%.
Rozpatrując koszty bezpośrednie utrzymania krów mamek (łącznie z cielętami do momentu odstawienia) wydatki rolników w regionie Pomorze i Mazury były znacznie niższe 908 zł/1 krowę. Zróżnicowanie poziomu kosztów między skrajnymi regionami było znaczne, bo aż 1,8-krotne.
W strukturze kosztów bezpośrednich koszt wymiany stada wyniósł w regionie Pomorze i Mazury 27,1% i uplasował się na środkowej pozycji w skali kraju, koszt pasz ogółem stanowił 63,5% i ww regionie był najniższy, natomiast pozostałe koszty bezpośrednie – 9,4% (najwyższe spośród 3 regionów). Obliczenia wykazały, że na poziom kosztów bezpośrednich decydujący wpływ miał koszt pasz ogółem, a wśród nich dużą rolę odegrał koszt pasz własnych z produktów towarowych, czyli głównie ziarna zbóż i śruty ze zbóż. Taka sytuacja nie jest zaskoczeniem, jeżeli weźmiemy pod uwagę rekordowe ceny zbóż, jakie rejestrowano w 2007 roku.

Tabela 1
Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana w 2007 roku na 1 krowę mamkę
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

Tabela 2
Nakłady i koszty bezpośrednie utrzymania krów mamek w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)


Tabela 3
Struktura kosztów bezpośrednich utrzymania krów mamek w 2007 roku
w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 krowę)

W regionie Pomorze i Mazury ilościowe zużycie pasz treściwych w przeliczeniu na 1 krowę mamkę kształtowało się na poziomie 281,81 zł (podobnie jak w regionie Mazowsze i Podlasie) i było dwukrotnie mniejsze niż w regionie Wielkopolska i Śląsk. Poniżej prezentuję strukturę zużycia pasz treściwych.


Tabela 4.
Struktura zużycia pasz treściwych w 2007 roku

w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 krowę mamkę)

Pod względem poziomu nadwyżki bezpośredniej uzyskanej na 1 krowę mamkę region Pomorze i Mazury uplasował się na drugiej pozycji z trzech. Głównie przyczynił się do tego najniższy poziom kosztów bezpośrednich (908 zł/1 krowę); należy dodać, ze w regionie tym cena cieląt była najniższa – 6,24 zł/kg, a dopłaty jakie otrzymali rolnicy z racji zaangażowania własnej powierzchni paszowej najwyższe – 538 zł/1 krowę.
Analizując sytuację dochodową krów mamek i odchowu młodego bydła mięsnego, należy wspomnieć również o roli dopłat, tj. płatności uzupełniającej (294,91 zł/ha) i zwierzęcej (438,76 zł/ha). W prezentowanych rachunkach wysokość dopłat została podana na 1 krowę, a kryterium różnicującym była wielkość zaangażowania powierzchni paszowej. Udział dopłat w nadwyżce bezpośredniej był duży i wyniósł 54,5%. W rezultacie dochód w postaci nadwyżki bezpośredniej jaki uzyskali rolnicy osiągnął poziom 986 zł.
Mierniki sprawności ekonomicznej zastosowane do oceny działalności krowy mamki w znacznie szerszym aspekcie opisują proces produkcyjny. Ich wyniki świadczą, że na Pomorzu i Mazurach działalność ta była konkurencyjna względem kosztów bezpośrednich i nakładów pracy ogółem – tabela 5.


Tabela 5
Mierniki sprawności ekonomicznej dla krów mamek w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

Oceniając działalność pod kątem spełnienia kryterium efektywności ekonomicznej, obliczono wysokość kosztów bezpośrednich poniesionych na wytworzenie 1 zł wartości produkcji; na Pomorzu i Mazurach wyniosły one 0,67 zł.
Ocenia się, że w 2007 roku na Pomorzu i Mazurach badana działalność zapewniła pozytywny wynik również na poziomie dochodu z działalności.
Zdaniem ekspertów chów bydła mięsnego to bardzo perspektywiczny kierunek, a Polska ma dobre warunki do jego rozwoju, choćby dlatego, ze wiele hektarów ziemi jest wciąż niewykorzystanych, a wołowina na rynku państw UE jest towarem poszukiwanym. Należy również pamiętać, ze bydło mięsne nie jest konkurencją dla użytkowania mięsno-mlecznego, lecz jest jedynym racjonalnym sposobem najbardziej efektywnego i pełnego wykorzystania niezagospodarowanych użytków zielonych.


                                                                                                                        Opracowała mgr inż. Małgorzata Gąska
                                                                       na podstawie danych IERiGŻ PIB Warszawa Zakład Rachunkowości Rolnej
                                   Źródło: „Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia wybranych produktów rolniczych w 2007 roku”

Ogolnopolska siec zagrod edukacyjnych

Copyright © 2008 - 2017 Warmińsko - Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

ZamknijNa tej stronie internetowej wykorzystywane są pliki cookies zbierane do celów statystycznych i wykorzystywane do poprawnego działania serwisu www.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki - niedokonanie zmian ustawień przeglądarki jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.