22.11.2017, godz.:
rozmiar czcionki domyślny rozmiar czcionki średni rozmiar czcionki duży
Kontrast:
tekstowa
Wieści z PZDRNewsletterTelewizja WMODR

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności maciory.

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana z działalności maciory w gospodarstwach uczestniczących w badaniach w ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY”
w regionie Pomorze i Mazury na tle gospodarstw w Polsce w 2007 roku

 

     W ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych „AGROKOSZTY” w 2007 roku badano gospodarstwa indywidualne w Polsce z działalności maciory. Prezentowane rachunki wykonano na bazie danych źródłowych zebranych w 216 indywidualnych gospodarstwach rolnych w Polsce w czterech regionach rolniczych, tj. Pomorze i Mazury, Wielkopolska i Śląsk, Mazowsze i Podlasie oraz Małopolska i Pogórze, z czego w 41 gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury. Ocenie poddano poziom produkcji, poniesione nakłady, koszty bezpośrednie oraz dochód w postaci nadwyżki bezpośredniej w przeliczeniu na 1 krowę maciorę.
     Produkcja żywca wieprzowego to w Polsce jedna z najważniejszych działalności produkcji zwierzęcej. Podstawą sukcesu ekonomicznego w tej branży są niejednokrotnie wyniki produkcyjne uzyskane w stadzie loch, w gospodarstwach utrzymujących maciory i produkujących prosięta. Zależy to od wielu czynników, takich jak wartość genetyczna zwierząt, stworzenie im właściwych warunków środowiskowych uwzględniając dobrostan zwierząt niezwykle ważny w myśl zasady współzależności (cross compliance) czy dobra organizacja pracy. Właściwie prowadzony odchów przy maciorach daje możliwość zwiększenia średniej liczby prosiąt odsadzonych od lochy w ciągu roku, co w sposób wydatny może zwiększyć jednostkową wartość produkcji.
     W 2007 roku w polskich gospodarstwach ogółem utrzymywano 1767,4 tys. sztuk loch (stan na koniec lipca), przy czym w gospodarstwach indywidualnych znajdowało się 1546,4 tys. Sztuk (87,5% pogłowia ogółem). Należy jednocześnie podkreślić, że w ciągu roku miała miejsce redukcja pogłowia loch prośnych. W ciągu roku zmniejszyła się liczba produkowanych prosiąt, a tym samym tuczników. Inne dane GUS mówią, że obsada loch na 100 ha użytków rolnych (UR) w gospodarstwach utrzymujących lochy wynosiła 35,1 sztuk. W badanych gospodarstwach obsada macior wynosiła 53,1 sztuki na 100 ha UR, była wiec aż o 51,3% większa.
     Na podstawie wynikowej bazy danych utworzonej w ramach systemu AGROKOSZTY, możliwe było ustalenie ceny sprzedawanych prosiąt po odsadzeniu od maciory. Średnio w badanych gospodarstwach wynosiła ona 86,50 zł/szt. i była o 4% wyższa od przeciętnej ceny prosiąt uzyskiwanej przez rolników na targowiskach (83,21 zł/szt.).
    Wyniki badań informują, że w 2007 roku największy średnioroczny stan macior odnotowano w gospodarstwach położonych na Pomorzu i Mazurach 29,7 sztuki. W porównaniu z gospodarstwami w innych regionach było to ponad 2-krotnie więcej. W przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych obsada wynosiła 38,8 sztuki i była o 46,6% niższa w stosunku do regionu z najliczniejszą obsadą. Udział gruntów ornych w powierzchni UR we wszystkich regionach był zbliżony i wyniósł w gospodarstwach położonych na Pomorzu i Mazurach 95,7%.
     Plenność macior w wydzielonych regionach była różna i wyniosła w gospodarstwach Pomorza i Mazur 16,4 sztuki.
Najwyższą cenę za sprzedawane prosięta, w przeliczeniu na 1 kg, uzyskali rolnicy z Pomorza i Mazur (6,53 zł). Cena sprzedaży 1 prosięcia w gospodarstwach tego regionu wyniosła 93,27 zł.
Najwyższe bezpośrednie koszty utrzymania maciory i odchowanych przy niej prosiąt poniosły gospodarstwa z regionu Pomorze i Mazury (1 747 zł). Wysokość kosztów bezpośrednich w pozostałych trzech regionach była relatywnie zbliżona – tabela 2.
     Struktura kosztów bezpośrednich była bardzo zbliżona w każdym z rozpatrywanych regionów. Dominującym składnikiem był koszt pasz, którego udział wynosił w Regionie Pomorze i Mazury 80,5%. Udział ten był taki sam jak regionie Małopolska i Pogórze i był najwyższy spośród wszystkich czterech regionów. Wśród kosztu zużytych pasz przeważały pasze treściwe – stanowiły one ponad 95% - tabela 3.

Tabela 1

Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia uzyskana w 2007 roku z chowu macior
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

Tabela 2

Nakłady i koszty bezpośrednie utrzymania macior w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)


Tabela 3

Struktura kosztów bezpośrednich chowu macior w 2007 roku
w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 maciorę)

Tabela 4

Struktura zużycia pasz treściwych w 2007 roku
w regionie Pomorze i Mazury (w przeliczeniu na 1 maciorę)

     Pod względem poziomu nadwyżki bezpośredniej uzyskanej na 1 maciorę - która przyjęto za miarę oceny wyników ekonomicznych - region Pomorze i Mazury uzyskał najwyższą cenę sprzedaży prosiąt, która w pewnym stopniu zrekompensowała najniższą plenność macior, jednak ujemna wartość nadwyżki bezpośredniej była wynikiem najwyższych kosztów bezpośrednich.
     Streszczając część analizy poświęconej wynikom chowu macior należy po raz kolejny podkreślić silny wpływ poziomu kosztów bezpośrednich na wysokość nadwyżki bezpośredniej. Poddając wstępnej ocenie poziom dochodu z działalności, szacuje się, że utrzymanie macior w badanych gospodarstwach na Pomorzu i Mazurach było niedochodowe.

Tabela 5

Mierniki sprawności ekonomicznej chowu macior w 2007 roku
w wybranych gospodarstwach w regionie Pomorze i Mazury (dane rzeczywiste)

     Podsumowując, można uznać, że wysokość kosztów bezpośrednich poniesionych na maciory i prosięta do momentu odsadzenia była czynnikiem w największym stopniu determinującym wynik ekonomiczny w regionalnym grupowaniu gospodarstw. Umiejętność ograniczania przez rolników kosztów, zwłaszcza pasz, stała się niezbędnym elementem planowania produkcji w obliczu utrzymujących się wysokich cen zbóż. Pozostają one bowiem podstawowym czynnikiem mającym wpływ na opłacalność chowu trzody chlewnej.
    Niskie zbiory zbóż w Europie – zarówno konsumpcyjnych, jak i paszowych – w 2007 roku, doprowadziły do znacznego ograniczenia ich zapasów. Mimo, że w Polsce zbiory zbóż były wysokie, nie wpłynęło to na spadek cen tego surowca. Ponadto zwiększające się na świecie z roku na rok zapotrzebowanie przemysłu biopaliwowego na nasiona rzepaku i ziarno kukurydzy, zachęca rolników do zwiększania powierzchni uprawy tych roślin, co ogranicza areał przeznaczony pod zboża wykorzystywane najczęściej w żywieniu trzody chlewnej (pszenica, jęczmień). Tym samym, zmniejszająca się ilość ziarna tych zbóż na rynku, dodatkowo wpłynęła na wzrost ceny ich zakupu. Rolnicy, ograniczając pogłowie utrzymywanych stad, chcieli w ten sposób wykorzystać wysokie ceny sprzedaży zbóż spowodowane niską ich podażą. W takiej sytuacji w 2007 roku obserwowany był silny spadek pogłowia trzody chlewnej w Polsce, w tym loch. W ciągu roku liczba loch ogółem w gospodarstwach indywidualnych w kraju zmniejszyła się o 11,5%, co jednak ważniejsze, jeszcze silniejszą dynamikę spadku pogłowia w tych gospodarstwach odnotowano w przypadku loch prośnych – wyniosła ona 14,0%. Spadająca podaż prosiąt nie spowodowała jednak wzrostu ich ceny – miesięczne ceny prosiąt uzyskiwane przez rolników na targowiskach w ciągu roku wykazywały tendencję spadkową, szczególnie w drugim półroczu 2007 roku.
     Przy coraz bardziej ograniczonych możliwościach obniżania kosztów produkcji, znaczenia nabiera aspekt wydajności macior mierzonej liczbą odsadzonych prosiąt w ciągu roku. Poddając obiektywnej ocenie plenność macior w badanych gospodarstwach, niezależnie od sposobu ich grupowania, należy uznać, że w tym elemencie produkcji tkwi największy potencjał poprawy wyników ekonomicznych chowu macior.

 

Opracowała mgr inż. Małgorzata Gąska
na podstawie danych IERiGŻ PIB Warszawa Zakład Rachunkowości Rolnej
Źródło: „Produkcja, koszty i nadwyżka bezpośrednia wybranych produktów rolniczych w 2007 roku”

Ogolnopolska siec zagrod edukacyjnych

Copyright © 2008 - 2017 Warmińsko - Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

ZamknijNa tej stronie internetowej wykorzystywane są pliki cookies zbierane do celów statystycznych i wykorzystywane do poprawnego działania serwisu www.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki - niedokonanie zmian ustawień przeglądarki jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.